Tapu Kadastro Terimleri

Admin

Admin
Site Yetkilisi
#1
ADA: Çevresi kamuya ait cadde, sokak, yol, kanal, ark, dere, göl, deniz şeklinde doğal ve suni sınırlarla, kadastro çalışma alanı siniri ile yada Devlet Demir Yolları arazisi ile çevrili parseller topluluğuna kadastro adaşı denir. Ada numaraları 101’den baslar, köy siniri içindeki tüm parseller ölçülünceye kadar numaralar aralıksız birbirini izler (BÖHYY.116).

AHZ-U KABZA : “Bedeli tahsil etmeye” anlamına gelir. Daha çok vekâletnamelerde geçer, satış bedelini tahsil edebilmek yetkisi, anlamına gelir.

AILE KONUTU: Aile konutu, ailenin devamlı olarak ikametine ayrılan konuttur. Uygar Kanunun 19. Maddesinde aile konutunun bulunduğu yere "yerleşim yeri" adi verilmiştir. Buna nazaran; yerleşim yeri, bir ailenin devamlı kalmak niyetiyle oturmuş olduğu yerdir. Bir ailenin ayni zamanda birden fazla yerleşim yeri olamaz. Demek ki, bir ailenin birden fazla aile konutu olamaz. Uygar Kanunun 19. Maddesinde sözü edilen yerleşim yerindeki konut, "aile konutudur." Bir aile bir çok yerde konut sahibi olabilir, ancak bunlardan sadece birisi medeni kanunun aradığı anlamda aile konutudur.

AILE YURDU: Bir kimsenin bir evi yada tarıma yada sanayiye elverişli taşınmazları eklentileri ile birlikte ailesine tahsis ederek ailesini koruyucu bir tesis (yurt) oluşturmasıdır. Aile yurdu kurulduğu tapu kütüğünün şerhler sütununa yazılır (MK.386).

AKITLI ISLEMLER: Tapu sicil müdürlüğünde resmi senet düzenlenerek meydana getirilen işlemlerdir. Satış, bağış, taksim, ölünceye kadar bakma akdi, ipotek ve irtifak hakları akitli işlemlere örnek gösterilebilir. Tapu Kanununun 26. Maddesinde iyelik ve mülkiyet dışındaki ayni hakların kurulması ve devri için tapu sicil müdürlüğünde resmi senet düzenleneceği belirtilmiştir. Sahsı haklar için resmi senet düzenlenmez.

AKITSIZ ISLEMLER: Tapu Kanununun 26. Maddesinin haricinde kalan, ayni hakların kurulması ve devri ile ilgili olmayan kişisel hakların şerhi, terkin, düzeltme, değişim, ayırma, birleştirme, mirasın intikali benzer biçimde gerçek sahibinin veya malikin tek taraflı iradesi ile tapu sicil müdürlüğünde meydana getirilen işlemlerdir. Akitsiz işlemler için resmi senet yerine Tescil Istım Belgesi düzenlenir.

ALENIYET: belginlik. Tapu sicil bilgilerinin sadece ilgililerine açık olması ilkesi demektir.

ANA SICILLER: Ana siciller tapu sicilinin asli unsurlarıdır ve şunlardan doğar: a) tapu kütüğü b) kat mülkiyeti kütüğü, c) yevmiye defteri, d) resmi belgeler (resmi senet, plan, mahkeme kararı ve ötekiler)

APLIKASYON (YER GÖSTERME) : Kadastro paftalarındaki parsel köse noktalarının yine zeminde belirtilmesidir. (BÖHYY. 262. 19 Say. M.83). Parselin zemindeki sinirlerinin gösterilmesidir.

APOSTILLE : 5 Ekim 1961 tarihinde La Haye sözleşmesine katılan ülkelerden birisi yetkili makamı tarafınca belgenin düzenlendiği anlamına gelir. Vekâletname, yetki belgesi ve öteki belgeler üzerinde “Pastille (Çövendin de La Haye yakarış Octobre 1961)” ibaresi varsa o yerdeki Türk konsolosluğu tasdikine gerek olmadan belge Türkiye’de geçerli kabul edilir.

ARAZI: Sinirleri kafi vasıtalarla belirlenmiş, yatay ve düşey sinirleri bulunan zemin parçasıdır.

ARAZI KAYMASI: Bkz. MK.709.

ARSA: Belediye ve mücavir alan sinirleri veya köy yerleşik alanlarında meydana getirilen planlarla iskân (yapılaşma) sahası olarak ayrılmış yerlerde bulunan arazi parçalarına arsa denir.

ARSA PAYI: Kat irtifakı yada kat mülkiyeti kurulmuş binalarda her bir bağımsız bölüme tahsis edilmiş zemindeki (arsadaki) ortak iyelik oranına arsa pay denir.

ASKERI GÜVENLIK BÖLGESI: Kamu ve özel müesseseların çevresinde Bakanlar Kurulunca tesis edilir (2565 Say. K.3.4.19).

ASKERI YASAK BÖLGE : Yurt savunmasi bakimindan dirimsel önem tasiyan askeri tesis ve bölgelerin çevresinde Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen sinirlar içerisinde kalan bölgedir (2565 sy As.Ys. Bl. K.M3,5) Askeri yasak bölgeler 1 inci ve 2 inci askeri yasak bölgeler olmak üzere ikiye ayrilir. 1 inci derece askeri yasak bölgeler içerisindeki tasinmaz mallar kamulastirilir. 2 inci derecedeki askeri yasak bölgelerde yabanci uyruklu kimseler tasinmaz edinemezler, edinmislerse tasfiye edilir (md.9) Yabancilar izin almadan bu bölgede tasinmaz kiralayamazlar. Bu hükümlere aykiri hareket edenler cezalandirilir (md.26). Yetkili komutanlikça izin verilmeyen her türlü insaat durdurulur (md.9).

AYNI HAKLAR : Kisilerin esya üzerinde dogrudan dogruya hakimiyetini saglayan ve bundan dolayı herkese karsi ileri sürülebilen haklardir. Örnek: iyelik hakki.

AYNI sermaye TAAHHÜDÜ : Bir tasinmaz malin mülkiyetinin veya ayni bir hakkin, yeni kurulmakta olan yada önceden kurulmuş bulunan bir sirkete ortak olmak amaciyla devredilmesi islemidir.

AZIL : Vekaletnamedeki vekilin ve yetki belgesindeki temsilcinin yetkisinin sona erdirilmesi, azledilmesidir. Azil noterden yapilabilecegi şeklinde tapu sicil müdürlügüne verilecek bir istekçe ile de yapilabilir. Azil belgesi tapu sicil müdürlügüne ulasinca aziller siciline kaydedilir. Vekaletle yapılan islemlerde aziller sicilinden kesinlikle arama yapilarak vekilin yetkisinin devam edip etmedigine bakilir.

BAGIMSIZ BÖLÜM : Kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş yerlerde ana gayrimenkulün ayri ayri ve basli basina kullanilmaya elverişli olan ve her biri kat mülkiyeti kütügünde ayri bir sayfaya tescil edilen konut, dükkan, magaza şeklinde bağlarımsız mülkiyete konu bölümlerine bağlarımsız bölüm denir.

BAGIMSIZ VE SÜREKLI HAKLAR : Bkz. Müstakil ve sürekli haklar.

BAKIYE : Kalan. Bir alacaktan geriye kalan miktar.

BASVURU FISI : Akitli yada akitsiz işlemler yaptirmak için tapu sicil müdürlügüne sözlü olarak basvuran hak sahiplerinin bu sözlü istemlerinin müdürlükçe yaziya geçirildigi, müdür veya memurca doldurulan basılı formdur. Basvuru fisi kesinlikle iki nüsha düzenlenerek birisi basvuran hiç kimseye verilir, digeri dosyasinda muhafaza edilir.

BEYAN : Üçüncü kisileri aydinlatmak, bilgilendirmek ve özellikle uyarmak amaciyla tapu kütügündeki özel sütununa islenen tasinmazin hukuki vaziyet ve akibetini gösteren belirtmelerdir.

BILA : “siz, siz” seklindeki olumsuzluk ekidir. Bila faiz: faizsiz, Bila karşılık: bedelsiz gibi.

BILUMUM : bütün, tüm, tamami.

BÜTÜNLEYICI PARÇA : Bir esyayi tamamlayan ve asil esya zarar görmeden ondan ayrilmayan parça. Bkz. Mütemmim cüz.

CEBRI ICRA : Yerine getirilmeyen yada ödenmeyen bir borcun icra müdürlügü araciligi ile tahsili.

CEBRI SATIS : Üzerinde haciz veya ipotek kaydi bulunan borçluya ilişik tasinmaz malin borcu öğrenim amaciyla icra müdürlügü veya alacakli kamu idaresi kanaliyla satilarak, ihale alicisi adina tescili islemidir.

CINS DEGISIKLIGI : Bir tasinmazin cinsinin yapisiz iken yapili veya yapili iken yapisiz hale, bag, bahçe ve benzeri iken arsa ve arazi, arsa ve arazi yada yapili iken bag, bahçe ve benzeri duruma dönüstürmek için paftasinda ve tapu sicilinde meydana getirilen islemdir.

DAMGA VERGISI : 488 sayili Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayili tabloda belirtilen tapu islemlerinden eğitim edilen vergidir.

DEGISIKLIK : Tapu siciline baslangiçta dogru olarak yazilmis bir kaydin sonradan vuku bulan olaylar ile anlam ve önemini yitirmis veya kapsaminda farklilik olması halinde malik yada hak sahibinin talebi ile sicildeki kaydin gerçegi yansitir hale getirilmesidir. Degisiklik, düzeltmeden (tashihten) farklidir. Degisiklik islemine en güzel örnek cins degisikligidir.

DEGISIKLIK ISLEMLERI : Kadastro paftasinda değişiklik yapilmasini gerektiren ayırma, birleştirme, cins degisikligi şeklinde tapu fen islemlerine değişiklik islemleri denir.

Aşama : Ipoteklerin tescil edildigi siralama. Ipoteklerin bir birine üstünlügü tarih ve yevmiye numaralarina bakılırsa degil, tapu kütügünde isgal ettigi aşama ve siraya nazaran belirlenir. Ipoteklerin diğer haklara üstmeşhurgü ise tarih ve yevmiye numarasina göre belirlenmektedir. Bkz.Ipotek derecesi.

DEVLETIN SORUMLULUGU : çağdaş Kanunun 1007. Maddesi uyarinca, tapu sicilinin tutulmasindan kaynaklanan zararlardan kusursuz dahi olsa Devletin sorumlu olması anlamına gelir. Sicili tutan tapu memuru ise ancak kusurlu olması halinde ve kusuru oraninda sorumludur.

Dönem MÜLK : mesken olarak kullanilmaya elverişli bir yapi veya bağlarımsız kısmın ortak maliklerinden her biri lehine bu yapi yada bağlarımsız bölümden yilin belli dönemlerinde (devreler halinde) müsterek iyelik payına bagli olarak yararlanilmak üzere kurulan bir irtifak hakkidir.

Dönem dinlence : mülkiyet oranına bagli olmayarak genelde gezim bölgelerinde belli tarihlerde tatil yapmak hakkidir. Her bir dönem ayri tarihlerde ayri sehir yada ülkelerde kullanilabilmektedir. Bu hakkin tapu siciliyle ilgisi yoktur, ayni bir hak olmayip sahsi bir haktir.

DÖNER sermaye ÜCRETI : TKGM. Rotatif Sermayesi Isletmesi hesabina, tapu islemlerinden öğrenim edilen ve tutari her yil basinda döner sermaye yönetim kurulunca yine belirlenen ücrettir.

DÜZELTME : Tapu kütügüne yanlis yazilmis bir kaydin belgelerine uygun olarak düzeltilmesi islemidir.

EDINILMIS MALLARA KATILMA REJIMI : Esler sözlesme ile aslabir mal rejimini seçmemislerse uygar Kanun geregi esler arasinda uygulanacak yasal mal rejimidir (MK.218).

EKLENTI : teferruat, Asil sey malikinin anlasilabilen arzusuna yada mahalli adetlere bakılırsa, isletilmesi, korunmasi veya yarar saglanmasi için asil seye devamlı olarak özgülenen ve kullanilmasinda birleştirme, takma veya baska bir biçimde asil seye bagli kilinan tasinir maldir (MK.686). Kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulmuş binalarda bir bağlarımsız kısmın dışında olup, kömürlük, garaj, depo benzer biçimde dogrudan dogruya o bölüme tahsis edilmiş olan bölgelere eklenti denir.

ELBIRLIGI MÜLKIYETI : Birden çok kisinin bir tasinmaz mal üzerinde hisse oranlari açikça gösterilmeden malik olmalari demektir. Bkz.Istirak halinde iyelik.

EMLAK BEYAN DEGERI : Emlak Vergisi Kanununa nazaran genel beyan dönemlerinde tasinmaz maliki yada hissedarlari tarafınca belediyelere verilen emlak beyannamelerinde belirtilen degerdir. Bu degere kayitli deger de denir. Tapu harçlarina esas matrah hesaplanirken, bu degere sonraki her yil için belirlenen tekrar degerleme orani uygulanarak bulunacak degerden asagi olmamak üzere taraflarca müdürlüge bildirilen deger üzerinden harç hesaplanir.

ERGINLIK : Resit olmak, rüst. Bir kimsenin 18 yasini bitirerek, 19 yasindan gün almis olması ile kazandigi hukuki statü.

EVRAK-I MÜSPITE : Resmi senet, plan, mahkeme kararı ve ötekiler şeklinde tapu sicilindeki kayitlarin dayanagini olusturan resmi belgelerdir. Plan kadastro müdürlüğünde, öteki belgeler tapu sicil müdürlügündeki parsel dosyalarinda arsivlenir.

FBK. : Ipoteklerin tescilinde kullanilan fekki (terkini) bildirilinceye kadar anlamına gelen kisaltmadir. Alacaklinin terkin istemi üzerine ipotek sicilden terkin edilir. Üç ay, bir yil benzer biçimde süreli ipoteklerde de sürenin bitiminde ipotek müdürlükçe kendiliginden terkin edilmemekte gene alacaklinin talebi aranmaktadir.

FEK : Terkin. Fek etmek: Terkin etmek.

FERAGAT : Vazgeçme. Bir haktan bedelli veya bedelsiz vazgeçme.

FERAG VERME : Gayrimenkul malikinin iyelik hakkini devretmek veya üzerinde baskasi lehine bir hak oluşturmak amaciyla tapu sicil müdürlügüne gelip, düzenlenen resmi senedi imzalayarak baskasi lehine tescilini istemesi eylemidir. Buna ferag takriri de denmektedir.

FERAIZ : Ilk medeni Kanunun yürürlüge girdigi, 1926 yilindan önce ülkemizde uygulanan mecelle adlı kanunun miras hükümleri. Feraizde tasinmaz malin tarla, bag, bahçe, ev benzer biçimde vasfina nazaran kizlarin ve erkeklerin alacagi miras paylari farklidir. Genelde kizlar yarim, erkekler tam hisse alir.

Eylem EHLIYETI : Kendi fiiliyle hak edinebilme ve borç altina girebilme yeterliligidir (MK.9). Bunun için ayirt etme gücüne haiz ve ergin olmak gerekir.

FINANSAL KIRALAMA : Kiralayanin, kiracinin talebi ve seçimi üzerine üçüncü kisiden satin aldigi yada baska suretle temin ettigi bir malin zilyetligini, her türlü faydayi saglamak üzere ve belli bir süre feshedilmemek sarti ile kira bedeli karsiliginda, kiraciya birakmasidir. Finansal kiralama tapu kütügüne serh edilir.

FOTOGRAMETRIK HARITA : tayyare veya uydu ile çekilen fotograflarin kiymetlendirilmesi sonucu olusan, arazinin egimini (esyükseklik egrilerini) de gösteren haritalardir.

GAIPLIK KARARI : Bir kimsenin ölümüne kati gözüyle bakilacak bir durumda olmamakla beraber, ölüm tehlikesi içinde kaybolmus veya kendisinden uzun süreden beri haber alinamamissa mirasçilarinin talebi üzerine mahkemece verilen ve kaybolan kisiyi ölmüs sayan karardir. Gaiplik kararı üzerine veraset senedi alinarak, mirasın intikali yapilabilir.

GAYRIMENKUL : Arazi, arsa, bağlarımsız bölüm gibi bir yerden bir yere tasinamayan, yerinde sabit duran seylerdir. Bu nedenle tasinmaz mal da denmektedir. Gayrimenkul kayitlari kadastro gören yerlerde tapu sicilinde, kadastro görmeyen yerlerde zabit defterlerinde tutulmaktadir. Tapusu olmayan gayrimenkullerin devri zilyetlik hükümlerine bakılırsa harici senet veya noterde yapilmaktadir.

GECEKONDU : imar ve yapi islerini düzenleyen mevzuata ve genel hükümlere bagli kalinmaksizin, kendisine ilişkin olmayan arazi veya arsalar üzerinde sahibinin rizasi alinmadan meydana getirilen izinsiz yapi anlama gelir.

GEÇICI SERH : Yapilacak olan bir tapu isleminde ayni hakkini kanıtlama yada noksan belgesini tamamlamasi için ilgilisine süre verilerek mevcut hakları tehlikeli bir gelecekten kurtarma düsüncesine dayanan bir hukuki müessesedir.

GENELGE : Ülke çapinda bir problemi gidermek ve müdürlükleri aydinlatmak amaciyla merkezi idare tarafınca bir siraya nazaran yayinlanan genel emirlerdir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlügü, 3045 sayili Kurulus Kanununun 28. Maddesindeki düzenleme görev ve yetkisine istinaden bagli birimlerinin sorunlarini genelgelerle çözmeye çalismaktadir. Genelgeler yönetmelik, tüzük ve kanunlara aykiri olamaz. Bölge Müdürlüklerinin de genelge yayinlama yetkisi vardir.

GERÇEK KISI : Insanlardir.

HAK : Hukukun insanlara tanidigi, kullanilmasi gerçek sahibinin istegine bagli bir yetkidir. Esya hukuku açisindan haklar, ayni haklar ve sahsi haklar olmak üzere ikiye ayrilir. Ayni hak her insana karsi ileri sürülebilen haklardir. Örnek; mülkiyet hakki. Sahsı hak ise bir tek sözlesmenin öteki tarafina karsi ileri sürülebilen haklardir. Örnek; kira hakki.

HAK EHLIYETI : Hak edinebilmek, borç altina girebilmektir (MK.8). Bunun için insan olmak yeterlidir.

HARÇ : 492 sayili Harçlar Kanununa ekli (4) tarifede belirtilen tapu islemlerinden, verilen tapu hizmeti karsiliginda alinan paradir. Günümüzde tapu harçlari T.C. Ziraat Bankasi ve Vakiflar Bankasi tüm subelerine yatirilabilmektedir. Harci yatirilmadan tapu islemi yapilamaz. Icra eden işyar sorumlu olur.

HARITA : Yeryüzünün tamaminin veya bir kisminin belli ölçekte küçültülerek, bir altliga çizilmis sekline harita denir.

HAYMATLOS : Vatansiz, aslabir ülkenin vatandasliginda bulunmayan kisi.

Hazine ARAZISI : Hazinenin mülkiyetinde bulunan arazi. Hazinenin tapu sicilinde tescilli olan arazileri olabilecegi benzer biçimde, tapuya tescil edilmemis araziler, daglar, tepeler, kayalar, göller, nehirler, dereler de hazinenin mülkiyetinde sayilir. Tescili olanlara hazinenin özel mülkiyetinde olan araziler, tescilsiz olanlara hazinenin genel mülkiyetinde olan araziler denir. Gömü arazilerinin ihale yolu ile satisi mümkündür.

Hazine-I MALIYE : Maliye Hazinesi.

HEYELAN : Bkz. MK.710.

HISIMLIK : Akrabalik (MK.17). Kan hisimligi ve kayin hisimligi olarak iki türü vardir.

HISSE : Bir tasinmaz malin tam mülkiyetinin bir kismina karsilik gelen paydir. Müsterek ve istirak halinde mülkiyette maliklerden her biri tasinmaz malin bir miktar hissesine haizdir.

HISSE TEVHIDI : Bir tasinmaz malda hissesi olan bir kimsenin ayni tasinmaz üzerinde yeni bir hisse iktisap etmesi halinde önceki hisseyle sonra alinan hissenin birlestirilerek tapu kütügüne tescil edilmesi anlamına gelir. Bu tescil için talebe gerek kalmamıştır, müdürlükçe kendiliginden yapilmasi zorunludur.

Ifraz : Tapu kütügünde tek parsel olarak kayitli bulunan bir tasinmaz malin düzenlenen haritalara nazaran birden çok parçaya ayrilarak tapu kütügüne tescil edilmesi islemidir.

Ihtiyari IHALE : Bir idarenin kendi istegi ile 2886 sayili Devlet Ihale Kanununa nazaran yaptigi ihale islemidir. Istemli ihalede iyelik tescilsiz olarak kazanilmaz. Ihale kararinin kesinlestigi aranmaz. Ihale taraflarinin tapu sicil müdürlügüne müracati ile resmi senet düzenlenir. Bir borcun ödenmemesi sebebiyle icra dairesi, alacakli kamu idaresi veya mahkemece meydana getirilen satislara ise cebri ihale denir.

IKAMETGAHTA ISLEM : Tapuda islem yaptiracak kisinin tapu idaresine gelmesine engel bir durumu bulunmasi halinde tapu memurlarinca adresine gidilerek talebin karsilanmasidir (TST.19).

IKTISAP : Edinme, kazanma. Iktisap sebebi: edinme sebebi, tasinmazin malik adina nasil tescil edildigi.

ILAM : Mahkeme kararı anlamına gelir.

ILMÜHABER : Tapu sicilinde, kadastro sirasinda meydana getirilen bazi hatalarin düzeltilmesi için, istemde bulunanin hak sahibi olduguna kanaat getirebilmek amaciyla müdürlükçe istenen ve ilgili tarafından temin edilen, fotografli ve köy muhtarliginca imzali, mühürlü resmi bir belgedir.

Imar AFFI : Ülkemizdeki yogun nüfus artisinin getirdigi konut ihtiyacina yönelik arsa üretiminin karsilanamamasi sebebiyle ortaya çikan kaçak ve çarpik yapilasmayi bir plana baglayarak kisilerin kullanimindaki alanlarin mülkiyetinin belirli sinirlamalarla kullananlara dagitimina imar affi denmektedir.

Bayındır PLANI : imar uygulamasi meydana getirilen yerin yapi adalarini, bunlarin yogunluk ve düzenini, yollari ve uygulamaya esas olacak öteki bilgileri ayrintilariyla gösteren üzerine kadastral durumu da islenmis plana uygulama bayındır plani denir. Mevzi imar Plani : Mevcut imar plani sinirleri haricinde olup bu planla bütünlesmeyen bir konumdaki alanlar üzerinde hazirlanan ve toplumsal ve teknik alt yapi gereksinimleri kendi bünyesinde saglanmis olan plandir. Bayındır Parseli : bayındır adalari içindeki kadastro parsellerinin imar mevzuati ve imar plani esaslarina nazaran düzenlenmis seklidir. Kadastro Parseli: Kadastro yapildigi süre kadastro adalari içinde bulunan mülkiyeti tescilli parseldir. Düzenleme Ortaklik Payi (D.O.P.) :bayındır düzenlenmesine doğal olarak tutulan yerlerde kamu yararina ayrilacak alan ve tesisler için kullanilmak üzere düzenlemeye doğal olarak tutulan arazi ve arsalarin, düzenlemeden önceki yüzölçümlerinden %35’e kadar düsülebilen miktar ve/veya zorunlu hallerde malikin muvafakati ile tespit edilen karsiligi bedeldir.

Imar UYGULAMASI : Yerlesme bölgeleri ile bu yerlerdeki yapilasmalarin plan, fen, saglik ve çaşama sartlarina uygun olusumunu saglamak amaciyla bulunmuş olduğu yere nazaran belediye veya valiliklerce yapılan ve bu yerlerde insaa edilecek resmi ve özel bütün yapilari düzenleyen imar plani hazirlama islemidir.

Imar-IHYA : Orman sayilmayan, devletin yargı ve tasarrufu altinda bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen arazinin, masraf ve emek sarfi ile tarıma elverişli hale getirilmesidir (Kad. K.17).

INTIFA HAKKI : Bir maldan tamamiyla yararlanma, onu kullanma hakkidir.

IPKA : “Geriye kalan hisse.” Hisseli devirlerde, devredilen hisseden ayri olarak malikin uhdesinde (üzerinde) kalan iyelik hisse demektir.

IPOTEK : Temin edilen bir kredi yada dogmasi olası bir borca güvence olarak bir gayrimenkul gösterilmesi halinde borç miktari kadar alacagin, varsa faizi ile birlikte tasinmazin tapu kütüğünün ilgili sütununa tescili islemidir. Temin edilen bir kredi veya dogmasi muhtemel bir borca güvence olarak bir gayrimenkul gösterilmesi halinde borç miktari kadar alacagin, varsa faizi ile beraber tasinmazin tapu kütüğünün ilgili sütununa tescili islemidir. Ipotek Iblagi:; Önceden tesis edilmiş ipotegin bedelinin resmi senet düzenlenerek arttirilmasidir. Ipotekten Kurtarma:; Ipotege dahil gayrimenkullerden bir veya birkaçinin ipotek kapsami disina çikarilmasidir. Ipotek alacaklisinin talebi ile tescil istem belgesi düzenlenerek yapilir. Ipotege teminat Ilavesi:; Ipotek kapsamina yeni bir gayrimenkulun resmi senet düzenlenerek ilave edilmesidir. Ipotek Derecesi:; Ipotegin tapu kütügünde tescil edildigi derecedir. Ipoteklerin birbirine olan öncelik hakki tescil edildikleri tarih ve yevmiye sirasina nazaran degil bulunduklari dereceye göre belirlenir. Ipoteklerin tapu kütüğünün öteki sütunundaki haklara olan önceligi ise tescil edildikleri tarih ve yevmiyeye bakılırsa belirlenmektedir. Ipotegin bulunmuş olduğu derecenin resmi senet düzenlenerek yükseltilmesi ve indirilmesi mümkündür. Aşama içinde siralar mevcuttur. Talep edilmesi halinde belli bir derecenin belli bir sirasina (3/2 benzer biçimde) tescil yapmak mümkündür. Ipotek Alacaginin Temliki:; Ipotek alacaginin resmi senetle yada noterde düzenlenmis bir sözlesme ile alacakli tarafınca bir baskasina devredilmesi islemidir. Garame Anlasmasi:; Ipotegin tesisi sirasinda yada sonradan birden çok ipotek alacaklisi arasinda meydana getirilen ve gayrimenkulün paraya çevrilmesi halinde, üst derecedeki ipotegin öncelikli olması hakkini kaldirarak, alacak miktarlari arasindaki orana göre satış bedelinin paylastirilmasini ön gören bir anlasmadir. Hükmen Ipotek:; Malikin rizasina doğal olarak olmadan mahkeme karariyla kurulabilen ipotek anlama gelir. HUMK. Madde 96’ya bakılırsa mahkeme karariyla teminat ipotegi kurulabilmektedir. Kanuni Ipotek:; Bir kanun hükmü tarafınca ön görülmüs olan ve alacak miktarinin belli olması halinde malikin rizasina tabi olmadan alacaklinin tek taraflı istemi ile tapu sicilinde derece sütununa (K) harfi ile tescil edilen ipoteklerdir. Örnek; satış, bölme, ölünceye kadar bakma akdinde kanuni ipotek tesisi mümkündür. Mahfuz Meblag:; Gayrimenkul malikinin TL veya yabanci para üzerinden bir tutar belirleyerek sakli tuttugu bu tutari ilerde kullanmak üzere tapu kütügünde bir derece isgal edecek sekilde tescil ettirmesidir. Öndeki ipotek derecesinin terkini suretiyle de mahfuz meblag (korunmus miktar) olusabilir. Müsterek Ipotek:; Birden çok tasinmazin ayni borç için ipotek edilmesidir (TST.32). özgür Dereceden Yararlanma:; ancak sözlesme ile tesis edilebilen, tapu kütüğünün şerhler sütununa yazilan, ipotegin kendisinden üst derecede bosalma olması halinde bosalan üst dereceye kendiliginden yükselme hakkidir.

IPOTEKLI BORÇ SENEDI : Sahsi bir alacak için resmi senede dayali olarak tapu siciline tescil ile kurulan ve kiymetli evrak olarak geçerlilik kabiliyeti olan gayrimenkul rehin senedidir.

IRADI MIRASÇILAR : Kanun tarafindan degil de miras birakanin iradesi ile belirlenmis mirasçilar. Ör/ Vasiyetname ile belirlenmis mirasçi.

IRAT SENEDI : Sahsi özellikte olmayan bir alacak için karsilik gösterilen gayrimenkulle sinirli sorumlu olmak kaydiyla resmi senetle ve tapu senedine tescil ile sadece zirai gayrimenkuller, evler ve üzerine bina insa edilecek arsalar üzerinde kurulan bir gayrimenkul rehin senedidir.

IRTIFAK HAKKI : Sahibine hakkin mevzusu tasinmaz mal üzerinde kullanma ve yararlanma yetkisi veren sinirli ayni haklarin genel adidir. Bir arazi lehine kurulursa arzi irtifak hakki, bir sahis yararina kurulursa sahsi irtifak hakki denir. Baskalarina devri mümkün olarak ve yirmi yildan fazla süreli kurulursa daimi ve müstakil irtifak hakki seklinde tescil edilebilir. Medeni Kanunda irtifak haklari; intifa hakki, sükna hakki, geçit hakki, kaynak hakki, üst (insaat) hakki ve diger irtifak haklari olarak gösterilmistir.

Kamulaştırma : Kamulastirma kelimesinin eski söylenisi. Bkz.Kamulastirma.

ISGAL : Tapu kütügünde kayitli iken malikinin istemi ile terkin edilmis bir tasinmazin mülkiyetinin kazanilmasidir (MK.707).

ISTIRA HAKKI : Bir tasinmaz mali belli bir bedelle, belli bir süre içinde malikinden satin alabilmek hakkidir. Bu niteligi ile satis vaadine benzer, sözlesme noterce düzenlenir tapu kütügüne serh edilir.

ISTIRAK HALINDE MÜLKIYET : Birden çok kisinin bir tasinmaz mal üzerinde hisse oranlari açikça gösterilmeden malik olmalari anlamına gelir. Tapu kütügünde istirak halinde malikler yazildiktan sonrasında adları ortak bir paranteze alinarak, istiraki doguran vaka verasette istirak şeklinde yazilir. Bkz. Elbirligi Mülkiyeti.

ISTIRAKIN FESHI : Miras veya diger sebeplerle olusan istirak halinde mülkiyetin sona erdirilerek, hissedarlik (müsterek mülkiyet) esasina geçilmesi islemidir.

ITIRAZ : Bir seyin sonucunu kabul etmemek, baska türlü yapilmasini istemek. Kadastro tespitine itiraz:;; Kadastro tutanaklarinda belirtilen hususlara bu tutanaklar aski ilanina çikarilincaya kadar kadastro komisyonuna itiraz edilebilir. Itirazin mutlaka bir belgeye dayali olmasi gerekir (Kad.K.9). Red kararina itiraz:;; Tapu sicil müdürlüklerince mevzuata aykiri görülen talepler yazili bir kararla reddedilir. Bu redde karsi 30 gmeşhurk süre içinde müdürlügün bagli bulundugu Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlügüne itiraz edilebilir. Bu karara karsi da Genel Müdürlüge itiraz edilebilir.

IYINIYET : Bir hakki elde edebilmek, kazanabilmek için kötüniyetli olmamaktir. Medeni Kanun aksi kanitlanmadikça herkesi iyiniyetli saymistir (MK.2).

IZALE-I SUYU : Birden çok kimse adina elbirligi veya payli mülkiyet seklinde kayitli bulunan tasinmaz mallar taksimi konusunda hissedarlarin anlasamamasi halinde, mahkeme karari ile tasinmaz malin ihaleyle satilmasi demektir.

KELIME : KELIME ANLAMI

KADASTRO : Tasinmaz mallarin sinirlarinin arazi ve harita üzerinde belirtilerek hukuki durumlarinin ve üzerindeki haklarin tespit edilmesi islemine kadastro denir (Kad. K. 1).

KADASTRO MÜDÜRLÜGÜ : Memleketin kadastral topografik haritasina dayali olarak tasinmaz mallarin sinirlarini arazi ve harita üzerinde belirterek hukuki durumlarini saptamak ve bu suretle tapu sicilini kurmak, ve harita üzerindeki fenni degisiklikleri takip etmekle görevli kamu idaresidir.

KÂGIR : Betonarme, ahsap yada kerpiç olmayan anlamına gelir.

KAIN : Mevcut, bulunan. Ör/...Mahallesinde kain ...Parsel numarali tasinmaz mal...

KAMU ORTA MALI : Mera, yaylak, kislak şeklinde kamunun yararlanmasina tahsis edilen ve tapu kütügü yerine özel siciline islenen tasinmaz mallardir.

KAMULASTIRMA : Devlet veya diger kamu tüzel kisilerinin, kamu yararinin gerektirdigi hallerde, karsiliklarini pesin ödemek sartiyla, özel mülkiyette bulunan tasinmaz mallarin tamamina yada bir kismina el koymasi islemidir.

KANUNI IPOTEK : Kurulmasi bir kanun hükmü tarafindan öngörülmüs ipotege Kanuni Ipotek denir. Satis, taksim, ölünceye kadar bakma akdi benzer biçimde bazi islemlerde kanuni ipotek kurulmasi istenebilir.

KANUNI MIRASÇILAR : çağdaş Kanun tarafindan öngörülmüs mirasçilar (MK.495 vd.)

KANUNI SUFA : Kanunun öngördügü sufa hakkidir. Bir tasinmaz mala hissedar olanlarin birbirlerinin hisselerine karsi kanuni sufa haklari vardir. Kanuni sufa hakkinin tapu siciline serhine gerek kalmamıştır. Kisinin hissedar olmasi sufa hakkina haiz olmasi için yeterlidir.

KARTEKS : Mal sahibi isimlerinin tutuldugu kartlardir. Mal sahibi sicili yerine belli bir süre tutulmustur, bilgilerin bilgisayar ortaminda tutulmaya baslanmasiyla uygulamasi kalmamistir.

KAT IRTIFAKI : Bir arsa üzerinde yapilmakta veya ilerde yapilacak olan bir yada birden çok yapinin bagimsiz bölümleri üzerinde, yapi tamamlandiktan sonrasında geçilecek kat mülkiyetine esas olmak üzere, o arsanin maliki veya paydaslari tarafindan arsa payina bagli olarak kurulan irtifak hakkina kat irtifaki denir.

KAT MÜLKIYETI : Tamamlanmis bir yapinin bagimsiz bölümleri üzerinde, o gayrimenkulün maliki yada ortak malikleri tarafindan kat mülkiyeti kanunu hükümlerine nazaran kurulan bir mülkiyet türüdür. Kat mülkiyeti dikey kat mülkiyeti ve yatay (yaygin) kat mülkiyeti olarak ikiye ayrilir.

KAYITLI DEGER : Emlak Vergisi Kanuna bakılırsa belirlenmis degere üzerinden geçen her yil için yeniden degerleme orani uygulanarak bulunan degerdir. Bu deger bir çok tapu isleminde harca esas degerdir. Taraflarca beyan edilen degerin bu degerden asagi olmamasi gerekir.

KAYNAK HAKKI : Baskasinin arazisinde kaynayan sudan yararlanmak hakkidir.

KAYYIM : Belli bir isin yapilmasi yada belli bir olayda kisinin temsil edilmesi için mahkemece atama edilen temsilci anlamına gelir. Gerçek veya tüzel kisiler için kayyim tayin edilebilir. Genelde veli ile ufak, vasi ile kisitli arasinda çıkar çatismasi bulundugunda veya tüzel kisilerin yöneticileri hakkinda sorunlar yasandiginda kayyim tayin edilmektedir.

KAZAI : Yargisal, mahkemeyle ilgili. Kaza mercii: Yargi yeri, mahkeme.

KESINLESME SERHI : Mahkeme ilamlarinin tapu sicilinde infaz edilebilmesi için aranan bir serhtir. Bu serh ilamin kesinlestigini belirtir özellikte kararin altina not düsülerek yazilir. Mahkeme baskani yada hakimi tarafindan imzali ve mühürlü olmasi gerekir. Kadastro tespitlerinin kesinlesmesi:;Kadastro tahdit ve tespitleri 30 gün süreyle aski ilanina çikarilir. 30 günlük süre geçtikten sonrasında dava açilmayan kadastro tutanaklarina ilişik sinirlandirma ve tespitler kesinlesir. Kesinlesen tutanaklar kadastro müdürü tarafindan onaylanarak tapu kütügüne tescil edilir (Kad.K.12).

KIYI KENAR ÇIZGISI : Deniz, doğal ve suni göller ve akarsularda, kiyi çizgisinden sonraki kara yönünde su hareketlerinin olusturdugu kumluk, çakillik, kayalik, taslik, sazlik, bataklik ve benzeri alanlarin dogal siniridir (Kiyi K.4). Kiyi kenar çizgisi tespit komisyonu valiliklerce kamu görevlileri arasindan yerbilim, harita, ziraat, insaat mühendisleri ile mimar veya sehir plancisindan olusturulur.

KONKORDATO : Borçlunun alacaklilariyla anlasmak suretiyle mahkeme karariyla giristigi bir tasfiye yoludur. Borçlarini ödeyebilmesi için borçluya verilen süre tapu kütügüne serh edilir. Bu serh bulundukça malikin bu tasinmaz üzerinde tasarruf hakki yoktur.

Denetim : Kadastro çalismalari hukuki ve teknik açidan tasarruf ve fen denetim elemanlari ve denetim mühendisi tarafindan denetim edilir (Kad.K.8). Tapu fen islemleri de kontrol mühendisi tarafindan kontrol edilmektedir. (Bkz. Tescile konu Harita ve Planlar Yönetmeligi). Tapu sicil müdürlüklerinde ise her gün yapilan akit ve tesciller Müdür yada görevlendirecegi bir memur tarafindan denetim edilmektedir (TST.38).

KÖY YERLESIM ALANI : Belediye ve mücavir alan sinirlari disinda kalan köy ve mezralarin toplu olarak bulundugu yerlerde mevcut binalarin en dista olanlarinin dis kenarlarinin 100 m. Disindan geçirilecek bir çizginin içinde kalan ve sinirlari Il idare Kurulunca karara baglanan alanlardir. (19 Sy. Yönerge m.11)

KROKI : Bir bölgenin yada parselin üzerindeki yapi ve tesisleri de gösterecek sekilde bir altliga yaklasik halde çizimi.

KURU MÜLKIYET : Tasinmazin üzerinde kullanma ve ondan yararlanma hakki bulunmadan haiz olmak anlama gelir. Iyelik; kuru iyelik ve intifa hakki olmak üzere ikiye ayrilir. Kuru mülkiyetin degeri tasinmazin degerinin 1/3’üdür. Kuru mülkiyete çiplak mülkiyet de denir. Kuru iyelik sahibi tasinmazi kiraya veremez. Intifa hakki sahibi kiraya verebilir.

KUVVETLENDIRILMIS SAHSI HAKLAR : Sahsi haklarin tapu sicilinin serhler (yada beyanlar) sütununa yazilmasi suretiyle ayni haklara benzer bir hal alip, herkese karsi sürülebilmesi halidir.

KÜTÜK : Arazi, bagimsiz bölüm, müstakil ve daimi irtifaklar ile bunlarin üzerinde kurulabilen haklarin yazildigi büyük boy defterlere kütük denir. Tapu kütügü, kat mülkiyeti kütügü şeklinde.

MABAAT (EK) SAYFA : Bir tasinmaz malin kayitli oldugu kütük sayfasinin bölümlerinden herhangi birisinin dolmasi nedeniyle, o mahalle veya köyün son kütügünün ilk bos sayfasinin, dolan sayfanin devami olarak açilmasi gerekir. Iste bu sayfaya mabaat (ek) sayfa denir.

MAHCUR : Kisitli, kendi adina islem yapabilmesi, eylem ehliyeti sinirlanmis kisi anlama gelir. Vesayet altindaki kisiler mahcur sayilir.

MAL AYRILIGI : Evlenme sirasinda yada evlilik birligi kurulduktan sonra esler arasinda yapilacak sözlesme ile kararlastirilan ve eslerin mal varliklarinin tamamen bir birinden ayri oldugu bir mal rejimidir (MK.242).

MAL ORTAKLIGI : Ortakliga giren mallarin mülkiyetine eslerin elbirligi ile (istirak halinde) haiz olduklari bir mal rejimidir (MK.256).

MAL REJIMLERI : Evlilik birliginin sona ermesi halinde eslerin mallarinin nasil paylasilacagini öngören kanunla yada sözlesme ile kabul edilmis sistem. Edinilmis mallara katilma rejimi, mal ayriligi, paylasmali mal ayriligi ve mal ortakligi olmak üzere dört mal rejimi vardir.

MECELLE : çağdaş Kanundan önce özel hukuk iliskilerini düzenleyen, Osmanli Devleti zamaninda yürürlükte bulunan ve uygar Kanunun yürürlüge girdigi 1926 yilinda kalkan kanundur.

MERA : Bir yada birkaç köy veya beldenin hayvanlarini otlatmalari veya otundan yararlanmalari için tahsis edilen yada eskiden beri bu amaçla kullanilagelen arazidir. Tapu kütügüne degil, kamu orta mallari siciline tescil edilir. Mera vasfi degismedikçe, özel mülkiyete mevzu olmaz, zamanasimi ile kazanilamaz.

MERCII : Makam, kamu idaresi. Yetkili mercii: Yetkili makam

MERHUN : Rehnedilen mal.

MER'I : Yürürlükte olan, geçerli bulunan.

METRUK : Terkedilmis.

MEVAT ARAZI : Kimsenin tasarrufu altinda bulunmayan ve kamunun yararina terk ve tahsis edilmemis, bos bölgelere mevat arazi denir.

MEVKII : Köylerde bulunan arazilerin o köy halkinca verilen yerel isimlere göre bulundugu yerdir. Mevkii adları de tapu kütügüne kadastro sirasinda kaydedilir. Örnegin: Ayazli mevkii, bucak mevkii şeklinde.

MEZKUR : Sözü geçen, zikredilen.

MINTIKA : Bölge, yer, yetki alani.

MIRAS : Insanlarin ölümü halinde kanunda belirtilen mirasçilarina, intikal eden hak ve borçlarin tümüne Miras denir.

MIRAS ORTAKLIGI : Ölümle beraber mirasçilarin mirasa istirak halinde (elbirligi seklinde) malik olmalaridir.

MIRASÇI NASBI : . Miras birakanin vasiyetname düzenleyerek kanuni mirasçilarina ek olarak baska kimseleri de kendisine mirasçi atamasina mirasçi nasbi denir. Bu sekilde atanan mirasçiya ise mansup (atanmis) mirasçi denmektedir.

MIRASÇILIK BELGESI : Mirasçilara mahkemece verilen ve mirasçi olduklarini gösteren, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belge. Kalıtım senedi. (MK.598).

MIRASIN INTIKALI : Tapu sicilinde kayitli malikin ölümü halinde, iyelik hakkinin mahkemeden alinmis veraset senedinde belirtilen mirasçilarina medeni Kanunun hükümlerine gore intikal suretiyle tescili islemine mirasin intikali denir. Esas itibariyle miras, murisin (miras birakanin) ölümü aninda tescilsiz olarak mirasçilarina geçmis sayilir. Tapu sicilinde yapilan islem, hak dogrucu olmayip sekli bir islemdir. Miras istirak halinde veya müsterek mülkiyet olarak mirasçilar adina tescil edilebilir, müsterek mülkiyet olarak tescil edilebilmesi için tüm mirasçilarin veya vekillerinin tapu sicil müdürlügüne gelmiş olarak talepte bulunmalari gerekir.

MIRASIN REDDI : Bir mirasçinin, kanun hükümlerine bakılırsa kendisine intikal edecek miras payini istemeyip, miras birakanin ölümü tarihinden itibaren üç ay içersinde sulh hukuk mahkemesine basvurarak mirasi reddetmesidir.

MIRASIN TAKSIMI : Istirak halinde iyelik olarak mirasçilara intikal etmis olan miras mallarin mirasçilar arasinda paylasilmasi islemidir. Bu sözlesmenin tapu sicil müdürlügünde yapilmasi sart olmayip, noterde de yapilmasi mümkündür.

MIRASTAN FERAGAT : Miras hakkindan vazgeçme.

MIRI ARAZI : Kuru mülkiyeti devlete ait olup, intifa hakki baskalarina ihale edilmis arazidir.

Belirli MAL VASIYETI : Miras birakanin belli bir mal yada hakki vasiyetname ile bir baskasina birakmasidir. Bu sekilde kendisine bir mal birakilan kimseye ise musaleh (vasiyet alacaklisi) denir.

MUHDESAT : Bir arazi üzerinde arazi sahibinden bir baskasina ilişkin bulunan yapi veya agaç anlama gelir. Ege bölgesindeki zeytin agaçlari muhdesata örnektir.

MUKATA : Vakif arazi üzerindeki bina, agaç ve benzeri muhdesat karsiliginda zemin hakki olarak her sene vakfa ödenen paradir.

MUKATALI VAKIF : Kuru mülkiyeti vakfa kullanma hakki kisilere ait vakif anlama gelir.

MUKAYYET : Kaydedilmis, tescilli.

MUKTEZA (talimat) : Tapu sicil ve kadastro müdürlüklerinin belli bir talep ve konuya iliskin olarak tereddüt ettikleri hususlari bölge müdürlügü veya bölge müdürlügü kanaliyla Genel Müdürlüge intikal ettirmeleri sonucu bölge müdürlügü yada Genel Müdürlükçe verilen ve sorulan hususun nasil çözülecegini izah eden talimattir.

MUSALEH : Vasiyet alacaklisi anlama gelir. Bkz. Belirli mal vasiyeti.

MUTASSARRIF : tasarruf eden, kullanan.

MUVAKKAT SERH : Bir tasinmaz mal üzerinde ayni bir hak iddia edene hakkini kanıtlama edebilmesi için yada bir tapu islemi yaptiracak olanin noksan belgesini tamamlayabilmesi için kendisine süre verilerek kati tescil yapilincaya kadar yapilan geçici tescildir. (Bkz. Geçici Serh)

MUVAZAA : Gerçek ismi ve niteligi saklanarak, baska bir isim altinda üçüncü kisileri aldatmak için göstermelik olarak yapilan islemdir. Örnek; Bagislandigi şekilde satis şeklinde gösterilmesi.

MÜCAVIR ALAN : bayındır mevzuati bakimindan belediyelerin denetim ve sorumlulugu altina verilmis olan alanlardir. Mücavir alan sinirlari belediye meclisi veya il idare kurulu karari ile belirlenir ve bakanlikça onaylanir. Mücavir alanin belediye sinirina bitisik olmasi gerekmez. Bu alan köyleri de ihtiva edebilir (imar K.45).

MÜDDET : Süre, zaman.

MÜFREZ PARÇA : salgı sonucu olusan parça.

MÜKELLEF MIRASÇI NASBI : Bir kimsenin vasiyetname veya miras mukavelesi ile mirasçi atama ettigi kimseyi, mirasi bir baskasina nakletmek borcu altina koymasidir. Tasinmazla ilgili mirasçi nasbi (atanmasi) tapu kütügüne serh edilir (MK.521).

MÜKELLEFIYET : Gayrimenkulün aleyhine tesis edilmis yükümlülüklerin genel adidir. Örnegin, Gayrimenkul mükellefiyeti.

MÜLAHAZAT : Düsünceler. Ipotekte ipotekle ilgili ayrintilarin ilave seklinde yazildigi “Düsünceler sütununun” Osmanlica adi.

MÜLK ARAZI : Mülkiyeti gerçek ve tüzel kisilere ilişik arazi anlama gelir. Bilinecegi üzere miri arazide yalnız yararlanma hakki gerçek ve tüzel kisilere aittir.

MÜLKIYET : uygar Kanun, tasinir ve tasinmaz esyayi niteliklerine uygun bir mülkiyet düzeni içinde siniflandirmis ve ona gore hükümler getirmistir. Medeni Kanunun 704-761. Maddeleri tasinmaz mülkiyetini, 762-778. Maddeleri menkul mülkiyetini düzenlemistir. Mülkiyet hakki; ona sahip olana, hakkin mevzusu olan esya üzerinde, kanunun çizdigi sinirlar içinde diledigi şeklinde tutum etmek yetkisini veren en genis ayni haktir. Anayasanin mülkiyet hakkini düzenleyen 36. Maddesi söyledir: “herkes mülkiyet ve miras haklarina sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yarari amaciyla, kanunla sinirlanabilir. Mülkiyet hakkinin kullanilmasi toplum yararina aykiri olamaz."" iyelik hakki; sahibine, iyelik konusu seyi (esyayi) elinde bulundurma (zilyetlik), kullanma, seklini degistirme, esyanin ürün ve gelirinden yararlanma, esyayi ayirma (salgı), esya üzerinde hukuki ve maddi tasarrufta bulunma (onu baskasina devir ve tüketme) şeklinde haklar verir. Fakat bununla birlikte, iyelik hakki malike külfetler de yüklemektedir. Örnegin, vergilerini ödemek gibi. Kisa tanimi ile iyelik; Sahibine hakkin konusu mal üzerinde kullanma, yararlanma, tasarruf ve onu tüketme gibi en genis yetkileri veren ve bir kisim ödevler (vergi benzer biçimde) yükleyen, her insana karsi ileri sürülebilen mutlak bir ayni haktir.

MÜLKIYETIN ASLEN IKTISABI : Daha önceki malikin iradesine dayanmadan mülkiyetin kazanilmasina aslen iktisap denir. Örnegin; zamanasimi, isgal, yeni arazi olusumu.

MÜLKIYETIN DEVREN IKTISABI : Daha önceki malikin olumlu iradesine ve çogunlukla hukuki bir iliskiye (akde) dayali olarak mülkiyeti devralarak kazanmaya devren iktisap denir. Örnegin; satis, bagis, trampa şeklinde.

MÜLKIYETTEN BASKA AYNI HAKLAR : Esya üzerinde malikinden baska üçüncü kisiler yararina kurulabilen ve sahibine hakkin mevzusu olan seyde genelde yararlanma veya sattirarak paraya çevirme yetkisi veren, her insana karsi ileri sürülebilen haklardir. Örnek; irtifak haklari, gayrimenkul mükellefiyeti ve rehin haklari.

MÜNAKALE : Tapu kütügünde yapilan terkin ve tescil.

MÜSECCEL : Tescilli, tescil edilmis olan.

MÜSTAKIL VE sürekli HAK : Baskasina devri ve mirasçilara intikali yasak yada izne doğal olarak olmayan, en az 20 yil veya daha fazla süre için kurulmus ve tapu kütügünde ayri bir sayfaya bir gayrimenkul gibi tescil edilmis üst hakki, kaynak hakki gibi irtifak haklaridir.

MÜSTENIDAT : Dayanak belge. Vekaletnamelerde vekalet yetkisinin dayandigi, tevkil yetkisini, içeren müvekkil tarafindan verilmis vekaletname.

MÜSTEMILAT : Tasinmazin kullanimini kolaylastiran ek tesis. Bkz. Eklenti.

MÜSTEREK MEDHAL : sosyal tesis, ticari mahal, yüzme havuzu, tenis kortu, isi merkezi gibi tasinmaz mal yada bagimsiz bölümler baska parsel veya bagimsiz bölümlerin ortaklasa kullanilan yeri olarak ayrilabilir. Eski tapu sicil nizamnamesi bu durumu müsterek methal adini vermisti yeni tapu sicil tüzügü 26. Maddesinde ortaklasa kullanilan yer tabirini kullanmistir. Ortaklasa kullanilacak yerin tapu kütügünün mülkiyet sütununa sahis adları degil yararlanacak tasinmazlarin ada ve parsel numaralari yazilir.

MÜSTEREK MÜLKIYET : Birden çok kimsenin bir tasinmaz mala hisseli olarak sahip olmalarina müsterek iyelik denir. Müsterek mülkiyette, tapu kütügünde her bir hissedarin hissesi isminin karsisinda 1/3, 2/5 benzer biçimde gösterilir. Bkz. Payli iyelik.

MÜTEKABILIYET : Karsliklilik. Mukabele-i Bilmisil Kanuna bakılırsa mütekabiliyet ilkesi: Yabanci ülkelerde Türk vatandaslarina pozitif veya olumsuz nasil bir uygulama yapiliyor ise o ülkenin Türkiye’deki vatandaslarina ayni uygulamanin yapilmasi ilkesidir. Bir yabanci uyruklunun Türkiye’de bir tapu islemi yaptirabilmesi için onun ülkesinde Türklerin de ayni tapu islemini yaptirabiliyor olmasi gerekir.

MÜTEMMIM CÜZ : Bütünleyici parça. Yerel adetlere nazaran asil seyin temel unsuru olan ve o sey yok edilmedikçe, zarara ugratilmadikça yada yapisi degistirilmedikçe ondan ayrilmasina olanak bulunmayan parçadir (MK.684). Örnegin; bir evin kapisi, pencereleri, bir arabanin aküsü, tekerlegi gibi.

MÜTESELSILEN : Zincirleme olarak ardarda mesuliyet. Alacaklinin alacagini borçlulardan diledigine basvurarak isteyebilme hakki.

MÜTEVELLI : Bir vakfi yönetmekle görevlendirilen kisi veya kisiler.

MÜZEKKERE : Adli makamlarca idari makamlara yazilan yazi. Adli makamlar bir hususun yerine getirilmesini veya bazi belgelerin gönderilmesini müzekkere ile isterler. Ör/ Ihtiyati tedbir müzekkeresi, haciz müzekkeresi.

NEV'I : ; Türü, cinsi, vasfi. Tapu kütüklerinde bulunan nev’i hanesine tasinmazin bir vakifla iliskisinin olup olmadigi yazilmaktadir. Ör: NEV’I: Basmacizade Vakfindan.

NIRENGI : Ülke jeodezik agina dayali olarak arazide tesis edilen ve harita yapiminda kullanilan, önceden bulunduklari bölgeler hesaplanmis olan ana yer kontrol noktalaridir.

ORMAN HARITASI : 6831 sayili Orman Kanunu ve mevzuatina gore düzenlenen orman kadastro haritalarini içerir. (19 Sy. Yönerge m.10)

ORMAN KADASTROSU : Devlet ormanlarinin, kamu tüzel kisiliklerine ait ormanlarin, özel ormanlarin ve bu ormanlarin içinde ve bitisiginde bulunan her çesit tasinmaz mallarin ormanlarla müsterek sinirlarinin belirleme ve tespit edilerek haritaya baglanmasi islemidir.

ORMAN SINIRI (OTS) : Orman ile orman olmayan araziler arasindaki sinir. Bu sinir orman kadastro komisyonu yada kadastro elemanlarinca belirlenir. Bu sinirlara sinir taslari dikilir ve bir tutanakla haritaya baglanir.

ORTAK bölgeler : Kat irtifaki veya kat mülkiyeti kurulmus binalarda bagimsiz bölümler disinda kalip, korunma ve ortaklasa kullanma veya faydalanmaya yarayan yerlere ortak bölgeler denir. Örnek; temeller, ana duvarlar, avlular, merdivenler, koridorlar, kalorifer, su, havagazi ve elektrik tesisleri şeklinde. Kat mülkiyeti kanunundaki ortak bölgeler ile Tapu Sicil Tüzügünün 26. Maddesinde düzenlenen ortaklasa kullanilan yer (müsterek methal) adli kavramlardir. Bkz. Müsterek medhal.

OTOMASYON : Tapu ve kadastro bilgilerinin bilgisayar ortamina aktarilmasi suretiyle hizmetlerin tümünün bilgisayar yardimiyla vatandaslara sunulmasidir.

OTURMA HAKKI : Bkz. Sükna hakki.

ÖLÇÜ : Kadastro parsellerinin sinirlarinin belirlenmesi amaciyla günümüzde elektronik aletlerle yapilan ölçü islemi.

ÖLÇÜ KROKISI : Bir kadastro adasinin tüm ayrintilarini, ölçü degerleri ve ölçüm yapilan nokta numaralari ile gösteren kuzeye yönlendirilmis olarak basili kagitlara yaklasik biçimde çizilen krokidir.

ÖLÜM KARINESI : Bir kimse, ölümüne kesin gözle bakilmayi durumlar içinde ortadan kaybolmus ise cesedi bulunamamis olsa bile, o yerin en büyük mülki amirinin talimatıyla nüfus kütügene ölü kaydi düsürülür (MK.44). Bu duruma ölüm karinesi denmektedir.

ÖLÜME BAGLI tutum : yargı ve sonuç dogurmasi tasarrufu icra eden kimsenin ölümüne baglanmis islemler. Ör/ Vasiyetname, miras sözlesmesi gibi.

PAFTA : Arazilerin teknik usullere gore ölçülüp belli oranda küçültülerek bir altliga çizilmis haritasidir. Pafta asillari Genel Müdürlügün izni olmadikça daire disina çikarilamaz. (B.Ö.H.Y.Y.106) ancak gerektiginde tekrar çizilebilir. (B.Ö.H.Y.Y.103)

PARSEL : Sinirlari haritalarla belli edilmis arazi parçasidir. Bu harita kadastro haritasi ise kadastro parseli, imar haritasi ise imar parseli adi verilmektedir.

PARSELASYON : bayındır parselleri olusturmak amaciyla, parseller içerisinde yol, meydan, yesil alan, park, otopark vb. Kamu hizmetlerine ayrilan yerlerden herhangi birini yada birkaçini kapsayacak sekilde yapilan tasinmaz mallari ayirma islemidir.

Hisse TEMLIKI : Istirak halinde kayitli tasinmaz mallarda istirakçilerden (mirasçilardan) birinin henüz belirli olmayan payini bir diger mirasçiya satis yada bagis yöntemiyle devretmesidir.

PAYLASMALI MAL AYRILIGI : Esler arasinda bu yönde bir sözlesmenin imzalanmasindan sonra edinilmis olup, ailenin ortak kullanim ve yararlanmasina özgülenmis mallar ile ailenin ekonomik gelecegini güvence altina almaya yönelik yatirimlar ve bunlarin yerine geçen degerlerin, mal rejiminin sona ermesi halinde, esler arasinda esit olarak paylasilmasini esas alan bir mal rejimidir (MK.250).

PAYLI MÜLKIYET : Müsterek iyelik, birden çok kisinin bir seye (mala) paylari belli bir sekilde haiz olmalaridir. Bkz. Müsterek iyelik.

PLAN : Belli bir yerin bir ölçekte kusbakisi çizimidir. çağdaş Kanunun 719. Maddesi anlaminda "tapu plani", bkz.Tapu plani, tapu haritasi.

POLIGON : Nirengi agina dayali olarak arazide tesis edilen ve harita yapiminda kullanilan, önceden bulunduklari bölgeler hesaplanmis olan ikinci derecede yer kontrol noktalaridir.

RAKABE : Kuru mülkiyet, çiplak mülkiyet.

RE’SEN : Kendiliginden, herhangi bir talebe gerek olmaksizin, anlama gelir.

RED : Tapu Sicil müdürlügünde yapilan istemin mevzuata aykiri olmasi yahut ispat edilemeyip belgelenmemesi halinde müdürlükçe istemin yerine getirilmemesi, ve bunun gerekçeleri ile beraber yazili olarak istemde bulunana bildirilmesi islemidir.

REHIN HAKKI : Bir borca karsilik bir malin güvence gösterilmesidir. Baska bir ifadeyle; borcun ödenmemesi halinde alacakliya rehin mevzusu olan seyi, icra kanaliyla sattirip, satis bedeli üzerinden alacagini alma hakki veren sinirli bir ayni haktir. Gayrimenkul rehininin; Ipotek, ipotekli borç senedi ve irat senedi seklinde üç türü vardir.

RESMI SENET : Tasinmaz mülkiyetinin yada mülkiyetten baska ayni haklarin kurulmasi ve devri için tapu sicil müdürlügünde görevli bir işgören tarafindan düzenlenip, taraflar ve gerekiyorsa taniklar tarafindan imzalanan, müdürce imza ve mühür ile onaylama edilen resmi bir sözlesmedir.

RIZA-i FERAG : Bir kimsenin kendi rizasiyla, istegiyle gelip, tasinmazini devretmek istemesi düzenlenen resmi senedi imzalayarak, alicisi adina tescilini istemesidir. Kamulastirmalarda malik kendi rizasiyla ferag vermezse, mahkemeden karar getirilmesi gerekir. Bu karar malikin rizasi yerine geçer.

RÜCU : Geri dönme. Bagista rücu sarti: Bagisi kabul edenin bagisi yapandan önce ölmesi halinde, tasinmazin mülkiyetinin bagisi yapana geri dönebilmesi sartidir. Devletin sorumlulugunda rücu: Hazinenin ödedigi tazminatin tamamini veya bir kismini kusurlu tapu memurundan istemesidir.

SENETSIZ TESPIT : Kadastro yapilirken tasinmazin mülkiyetinin malik adina tespiti sirasinda tapu kaydi, vergi kaydi şeklinde herhangi bir belgeye dayanmadan yalnız muhtar ve bilirkisi beyanina göre tespitinin yapilmis olmasidir.

SINIR DÜZELTME : Parsellerin sinirindaki hatanin yada iki parsel arasindaki biçimsiz seklin tasinmazin daha iyi kullanilabilmesi amaciyla düzeltilmesi islemidir.

SINIR IHTILAFI : Parselin sinirinin nereden geçtigi yönünde zemin yada harita üzerindeki uyusmazliga sinir ihtilafi denir. Kadastro müdürlügünden istenecek yer gösterme talebi, sinir düzeltme talebi yada mahkemede açilacak tespit davasi ile bu ihtilaf çözümlenebilir. Sinir ihtilaflari yönündeki gayrimenkul tecavüzlerinin kaymakamlik veya valiliklere basvurularak düzelttirilmesi de mümkündür (3091 Sy.K.).

SIRA : Derecenin alt bölümüdür. Ipotekte derece içinde sira yer alir. Derecenin bosalmasi halinde sira olusabilecegi gibi, mahfuz meblagin kullanilmasi ile de sira olusabilir.

SICIL : Defter ve kütük anlamina gelir. Nüfus sicili (MK.36, 41). Tapu sicili (MK.997). Tapu sicili ana ve yardimci sicillerden olusur.

SICIL BÖLGESI : Her ilçenin yönetimsel sinirlari bir tapu sicil bölgesidir. Tapu kütükleri bu sicil bölgesi içindeki mahalle veya köy esasina göre tutulur.

SOYBAGI : Nesep. Ana-baba ile çocuk arasindaki kan bagi.

SÜKNA HAKKI : Oturma hakki. Bir evin tamaminda yada bir kisminda oturmak, ikamet etmek hakkidir.

SAHSI HAKLAR : Kisilere esya üzerinde bir baskasinin ayni hakkina dayanarak, (onunla olan bir hukuki iliskisi sebebiyle) hakimiyet imkani saglayan bu nedenle sadece hukuki iliskinin muhatabina karsi ileri sürülebilen haklardir.

SERH : Gayrimenkul malikinin temlik hakkinin yasaklanmasi, kisitlanmasi veya kisisel haklarin kuvvetlendirilmesi amaciyla üçüncü kisileri uyarici mahiyette tapu kütügünün serhler sütununa yazilan hususlardir. Örnek; ihtiyati tedbir, haciz, satis vaadi gibi.

SUFA HAKKI : Önalim, öncelikle alim hakki. Hakkin iliskin bulundugu tasinmaz malin satilmasi halinde onu diger alicilara göre öncelikle satin alma hakkidir. Kanuni sufa ve sözlesmeden dogan sufa hakki olmak üzere iki türü vardir. Bir tasinmazin hissedarlarinin birbirlerine karsi kanuni sufa haklari vardir. Kanuni sufanin tapu kütügüne serhi gerekmemekle birlikte sözlesmeden dogan sufanin tapu kütügüne serhi zorunludur (MK.732,735).

Doğal olarak SEMERELER : Dogal ürünler. Dönemsel olarak elde edilen dogal ve hukuki ürünler ile bir seyin özgülendigi amaca nazaran adetler geregi ondan elde edilmesi uygun görülen diger verimlerdir. Baska bir deyisle, bir seyin belirli zamanlarda ürettigi yararlanilmasi mümkün olan dogal ürünlerdir (MK.685). Örnegin; bir agacin meyveleri, bir tarladan elde edilen pamuk.

TABIYET : Uyruk, Bir devletin vatandasi olmak. T.C. Uyruklu gibi.

TABLO MAHZEN DEFTERI : Tapu sicil müdürlügünde bulunan kütük, zabit defteri, yevmiye defteri ve resmi senet ciltleri ile yardimci sicillerin genel ve özel numaralarinin kaydedildigi baslangiç ve bitis sayfalarinin belirtildigi defterdir.

TADIL : Bkz. Degisiklik.

TAHSIS : Bir kanun hükmüne dayali olarak belirli ve genel bir amacin gerçeklestirilmesi için sartli olarak bir tasinmaz malin sartlari tasiyan kisi veya kuruluslara bir resmi yazi ile devri islemidir. Gecekondu Kanunu, imar Affi Kanunu, Iskan Kanununda belirtildigi gibi.

TAKAS : Para alacaklilarinin ödesmesidir. Gayrimenkul mallarin takasi mümkün olmayip, sadece trampasi mümkündür. Uygulamada takas denerek genelde trampa kastedilmektedir. Vekaletnamelerdeki “gayrimenkulleri takas” yetkisininin trampa olarak yorumlanmasi mümkündür.

TAKBIS : Tapu ve kadastro data sistemi.

TAKRIR : Malik veya gerçek sahibinin, düzenlenen resmi senet yada tescil istem belgesini tapu sicil müdürü huzurunda “okudum” yazarak imzalamasina takrir denir.

Taksim : Tasinmaz mal yada haklarin hissedarlar arasinda bölüsülmesidir. Mirasçilar arasindaki bölme islemi noterde de yapilabilir. Diger hallerde bölme islemi tapuda resmi senet düzenlenerek yapilir.

TAKYIT : iyelik hakkini kisitlayan serhler, beyanlar, irtifak haklari, gayrimenkul mükellefiyeti, vakif belirtmesi ve rehinlerin genel adidir. Kisitlama anlamina gelir. Bir gayrimenkul satin alacaklarin tapu kütügü üzerinde takyit (kisitlama) olup olmadigini ne olursa olsun irdeleyerek satin almasinda son aşama yarar vardir.

TANIMA : Bir kimsenin evlilik disi dogmus bir çocugun babasi oldugunu nüfus memuruna veya mahkemeye basvurarak kabul ve beyan etmesine tanima denir.

TANZIM : Düzenleme.

TAPU : Arazinin belirli bir parçasinin yada üzerine insa edilmis bagimsiz kısmın malikini gösteren, tapu sicil müdürlügünce verilmis, aksi kanitlanincaya kadar geçerli resmi bir belgedir. Buna tapu senedi de denmektedir. Sürekli ve müstakil haklar için de tapu senedi düzenlenir. Itamat (güven) anlamina gelen ve Türkçe bir kelime olan (tapuk) kelimesinden türetilmistir.

TAPU HARITASI : Parsellerin geometrik sekillerini gösterir, belirli ölçekte çizilmis haritaya tapu haritasi denir. Kadastro paftasi da denmektedir. Bayındır, kamulastirma haritalari da tapuya tescil edilmekle tapu haritasi vasfini kazanir.

TAPU KÜTÜGÜ : Tapu sicilini olusturan ve tasinmaz mallarin üzerindeki ayni ve sahsi haklari gösteren, köy yada mahalle esasina bakılırsa tutulan defterlerden her birine tapu kütügü denir (TST. 4/A-a).

TAPU MEVZUATI : Tapu islemlerini ve tapu dairelerinin isleyisini ilgilendiren kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge benzer biçimde metinler. Uygar Kanun, Tapu Kanunu, Tapu Sicil Tüzügü şeklinde.

TAPU PLANI : Kadastro paftasi, parsellerin geometrik sekillerini gösterir, belirli ölçekte çizilmis harita. Bkz.Tapu haritasi.

TAPU MÜDÜRLÜGÜ : Tasinmaz mallara iliskin akit ve tescil islemlerini yapmak ve tapu sicilini mevzuatina bakılırsa tutmakla görevli her il ve ilçede kurulmus bulunan müdürlüklerdir.

TAPU SICILI : Tasinmaz mal ile üzerindeki haklarin durumlarini göstermek üzere Devletin sorumlulugu altinda tescil ve açiklik ilkelerine nazaran tutulan sicildir (TST. 4, MK. 997).

TAPU TAHSIS BELGESI : imar affi çalismalari sonucunda tapu kütügünün beyanlar sütununa kaydedilerek, gecekondu hak sahiplerine verilen islah bayındır plani yapildiktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teskil edecek olan belgedir.

TAPU VE KADASTRO BÖLGE MÜDÜRLÜGÜ : Kadastro ve tapu müdürlüklerinin bagli oldugu üst birimdir. Bölge müdürlükleri, Tapu Şube Müdürlüğü, Hukuk ve Denetim Şube Müdürlüğü, Kadastro Şube Müdürlüğü, data Teknolojileri Şube Müdürlüğü, Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğü, Arşiv Hizmetleri Şube Müdürlüğü, Kalite, Halkla İlişkiler ve Hizmet Değerlendirme Şube Müdürlüğü, İşletme Şube Müdürlüğü, İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğü'nden oluşur.

TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜGÜ : Tasinmaz mallara ilişik akitlerle her türlü tescil, kadastro, yenileme islerini mevzuatina bakılırsa yapmak, tapu sicillerini, kadastral topografik haritalari düzenlemek, yürütmek ve yenilemek için genel bütçe içinde ayri bütçeli bir kamu kurumudur.

TAPULAMA : Kadastro kelimesinin eski adidir. Bkz. Kadastro.

TARLA : Zirai faaliyetler amaci ile kullanilan arazi ve arazi parçalari tarla sayilir.

Tutum ETMEK : Bir mal veya hak üzerinde mülkiyet hakkinin bahsettigi yetkileri kullanmaktir. Tasinmaz mali satmak, bagislamak, ipotek etmek, irtifak hakki kurmak veya bu haklari terkin etmek tasarruf etmek anlamina gelir.

TASHIH : Tapu siciline yapilan yanlis tescilin düzeltilmesi islemidir. Bkz. Düzeltme.

TASINIR MAL : Özüne zarar vermeden bir yerden diger bir yere tasinabilen esyalardir.(MK.686). Örnegin; Otomobil, hayvanlar, kitap vb.

TASINMAZ MAL : Özüne bir zarar verilmeksizin bir yerden diger bir yere tasinmasi mümkün olmayan, yerinde sabit duran mallardir.

Taviz BEDELI : Bkz. Vakif ödün bedeli.

TAVZIH : Açiklama, aydinlatma. Mahkeme kararlarinda belirsiz kalmis hususlarin hakim tarafindan kararin altina serh (not) düsülerek açiklanmasi.

TEBLIGAT : Yazili bildirim, duyuru. Bir islemin sonucunun ilgililere duyurma yollarindan biri. Sözlü bildirime tevhim, yazili bildirime teblig denir. Teblig gazete yolu ile yapiliyorsa buna ilanen teblig denir. Adresi bilinemeyenlere tebligat ilanen yapilir. Bkz. Tebligat Kanunu.

TEDAVÜL : Tasinmaz malin mülkiyetinin satis, bagis, trampa gibi yollarla el degistirmesidir.

Ayrıntılar : Eklenti. Asil sey malikinin anlasilabilen arzusuna veya yerel adetlere nazaran, isletilmesi, korunmasi veya yarar saglanmasi için asil seye sürekli olarak özgülenen ve kullanilmasinda birlestirme, takma yada baska bir şekilde asil seye bagli kilinan tasinir maldir (MK.686). Örnegin, bisikletin pompasi, atin semeri.

Tefrik : Kat irtifaki ve kat mülkiyeti kurulacak yerlerle ilgili verilen vekaletnamelerde geçmekte olup, bagimsiz bölümlerin hissedarlar arasinda ayrilmasi, bölüsülmesi anlaminda kullanilmaktadir.

TEKNIK HATA : Vasif ve mülkiyet degisikligi disinda kalan tasinmaz mallarin yüzölçümünde ölçü, tersimat (çizim) ve hesaplamalardan dogan fenni hatalardir. Bu hatalar ilgilinin müracaati veya kadastro müdürlügünce re’sen (kendiliginden) düzeltilebilir.

TEMELLÜK : Mülk edinme, mülk alma.

TEMLIK : Mülk olarak vermek, mülkiyeti bir karşılık karsiliginda baska birine nakletmek.

TEMSIL : Bir gerçek veya tüzel kisinin adina baskalarinca islem yapilabilmesi için kanun yada bu kisiler tarafindan verilmesi gereken yetki.

TEMYIZ : Bir mahkeme kararinin bir üst mahkeme tarafindan incelenmesinin istenmesi. Mahkeme kararina arzuçe ile süresinde itiraz edilirse bu karar Yargitay’ca temyiz yolu ile incelenir.

TEMYIZ KUDRETI : Bir insanin akli melekelerinin yerinde olmasi. Düzgüsel insanoğlu gibi davranabiliyor olmasi.

TENFIZ : Yerine getirme, uygulama demektir. Vasiyetin tenfizi: Vasiyetin yerine getirilmesi anlamina gelir.

TENKIS : Azaltma. Mirasta mahfuz hissenin ihlal edilmis olmasi halinde, miras birakan tarafindan sagliginda yapilmis tasarrufun iptali için açduyuru dava.

TERKIN : Tapu kütügünde kayitli bir hakki sona erdirmek amaciyla üzerinin kirmizi mürekkepli kalemle çizilerek, terkin tarih ve yevmiye numarasinin yazilmasi islemidir.

TERSIMAT : Çizim. Arazide yapilan ölçü degerlerinin, mevzuatinda belirtilen boyut ve cinsteki altlik üzerine çizimidir.

TESCIL : Tescil, tapu kütügüne yazim anlama gelir. Ayni ve sahsi haklara yönelik islemlerin gerekleri yerine getirildikten sonra tarih ve yevmiye numarasi ile kütüge tescil edilir. Tescil siyah yada mavi mürekkepli kalemle ve kitap harfleriyle okunakli sekilde genelde elle yazilir. Ancak serhler ve beyanlar sütununa yazilmasi gereken bazi belirtmelerin (örnegin, imar uygulamasi, kamulastirma benzer biçimde) kase halinde basildigi da olmaktadir. Tescilsiz iktisaplar disinda, ayni haklar tapu siciline tescil ile kazanilir.

TESCIL ISTEM BELGESI : Resmi senet düzenlemesine gerek olmayan akitsiz islemlerde malik yada hak sahibinin isteminin yazildigi, tescil talebini içeren, talepte bulunan, islemi hazirlayan memur ve müdürce imzalanip mühürlenen matbu bir belgedir.

TESIS ETMEK : kurmak, ihdas etmek, yapmak. Ipotek tesis etmek: Ipotek yapmak.

TESRIK : Ortak etmek, istirak etmek.

Birleştirme : Tapu sicilinde ayri ayri kayitli birbirine bitisik birden fazla tasinmaz malin tek bir tapuya baglanarak, tek bir parsel halini almasidir.

TEVKIL : Vekilin kendisine verilen yetkileri yeni bir vekaletname ile baskalarina devredebilme yetkisidir.

TICARI ISLETME REHNI : Tacir, sanayici, esnaf ve sanatkarlarin alacaklari kredilerin teminati olarak sahip olduklari ticari isletmeyi bir bütün olarak rehin etmeleri mümkündür. Ticaret veya esnaf ve sanatkar siciline tescil edilen bu rehne ticari isletme rehni denir Ticari isletme rehni, rehne konu gayrimenkul var ise tapu kütügünün beyanlar sütununda gösterilir.

TOPLULASTIRMA : Parçalanmis, dagilmis, sekilleri bozulmus arazilerin üretim tekniginin gelistirilmesi ve daha ekonomik olarak yararlanma, muhafaza ve zirai sulama tedbirlerinin alinabilmesi için arazilerin birlestirme suretiyle bir araya toplanmasidir. 3083 sayili kanun ile düzenlenmistir.

TRAMPA : Bir malin baska bir malla degistirilmesidir. Degistirilecek mallar tasinir yada tasinmaz mal olabilir.

TÜZEL KISI : Gerçek kisi olan insanoğlu şeklinde maddi bir varligi olmamasina ragmen hukukun kisi saydigi kurum, kurulus ve müesseselere tüzel kisi (hükmi sahis) denir. Tüzel kisiler kamu tüzel kisileri ve özel hukuk tüzel kisileri olmak üzere ikiye ayrilir. Devlet, belediyeler, köy, D.S.I şeklinde kuruluslar kamu tüzel kisisidir. Sirketler, kooperatifler, vakiflar, dernekler, sendikalar, siyasi partiler şeklinde kuruluslar özel hukuk tüzel kisisidir.

UYGULAMA imar PLANI : Tasdikli hali hazir haritalar üzerine varsa kadastral durumu islenmis olarak nazim bayındır plani esaslarina bakılırsa çizilen ve çesitli bölgelerin yapi adalarini, bunlarin yogunluk ve düzenini, yollari ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarina esas olacak uygulama etaplarini ve diger detayları ayrintilari ile gösteren plandir. (19 Sy. Yönerge m. 11)

UYRUK : Tabiyet, bir ülkenin vatandasi olmak.

ÜST HAKKI : Baskasina ilişkin bir arsanin altinda veya üstünde insaat yapmak yada mevcut insaati yerinde tutma hakkidir.

VAKIF : Gerçek yada tüzel kisiler tarafindan yeterli mal yada haklari belirli ve devamlı bir amaca tahsis edilerek, mahkeme karariyla kurulan tüzel kisilige haiz mal topluluklarina vakif adi verilir (MK.101) Sahih vakif:; Bir kimsenin mülkiyeti kendisine ilişik bir tasinmaz mali vakfetmesidir. Gayrisahih vakif:; Kuru mülkiyeti devlete yararlanma hakki ise kisilere ilişkin olan miri arazilerdeki bu yararlanma hakkini vakfedilmis olmasidir. VAKIF SERHI:; Tasinmazin vakifla olan ilgisini belirtmek amaciyla tapu kütük sayfasinin “nev’i” hanesine yazilan belirtmedir. Örnek:; “Sultan Beyazit Vakfindan”

VAKIF SERHI : Tasinmazin vakifla olan ilgisini belirtmek amaciyla tapu kütük sayfasinin “nev’i” hanesine yazilan belirtmedir. Örnek

VAKIF ödün BEDELI : Vakif mallarin mülke dönüsümü ve mutasarrufuna (tutum edene) intikali için bir karşılık öngörülmüs olup, bu bedele taviz bedeli denilmektedir. ödün bedeli bugün için tasinmazin degerinin yüzde ellisidir. Bu bedel vakfa ödenmedikçe temliki tasarruflar yapilamaz.

VASI : Velayet altinda bulunmayan küçüklerin yada ergin kimselerin bir yargi karariyla fiil ehliyetlerinin kisitlanarak kendilerine temsilci atanmasina vesayet, kisitliyi vesayeten temsil edecek kimseye de vasi denir.

VASIYETI YERINE GETIRME GÖREVLISI : Vasiyeti tenfiz memuru.

VASIYETNAME : On bes yasini bitirmis, temyiz kudretine sahip bir kimsenin ölümünden sonrasında geçerli olmak üzere, mal ve haklarinin tamamini veya bir kismini baskalarina birakabildigi bir ölüme bagli tutum seklidir. Resmi vasiyetname, el yazisi vasiyetname ve sözlü vasiyetname olarak üç sekilde yapilabilir.

VEFA HAKKI : Satanin, sattigi tasinmaz mali müsteriden geri satin alma hakkini sakli tutmasidir. Vefa hakki tapu kütügüne serh edilir.

VEFAEN FERAG : Eski hukukta tasinmaz mal rehni.

VELI : Ondokuz yasindan gün almamis (henüz resit olmamis) küçüklerin anne ve babalari tarafindan temsil edilmelerine velayet, bu şekilde bir temsilde anne ve babaya ise veli denir. Uygar Kanunun 335. Maddesine gore “Ergin olmayan çocuk, ana ve babasinin velayeti altindadir...” Evlilik devam ettigi sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanirlar.

Veraset (MIRASÇILIK) BELGESI : Mirasin, mirasçilara intikali için tapu sicil müdürlügünce aranan, barış hukuk mahkemesinden alinmis, vefat eden malikin mirasçilarinin kimler oldugunu gösteren, hasimsiz, aksi durağan oluncaya kadar geçerli bir belgedir. Veraset ilami ise veraset belgesinden farkli olarak çekismeli (hasimli) bir yargi sonucunda verilen ve infazi için kesinlesmesi gereken mahkeme kararidir.

VERGI NUMARASI : Vergi dairelerinden alinan vergi takibatina esas numaradir. Tapu sicil müdürlükleri, tapu islemlerinde taraflardan vergi numarasinin belgelendirilmesini istemek ve düzenledigi resmi senedin arkasina bu numarayi yazmak zorundadir.

YARARLANMA HAKKI : Bkz. Intifa hakki

YARDIMCI SICILLER : Bunlara fer’i siciller de denir. Kisaca sunlardir; a) Mal sahipleri sicilli, b) Aziller sicili, c) Düzeltmeler sicili, d) Kamu orta mallari sicili.

YASAL MAL REJIMI : Edinilmis mallara katilma rejimidir. Esler sözlesme ile aslabir mal rejimini seçmemislerse uygar Kanun geregi yasal mal rejimini seçmis sayilirlar.

YENI ARAZI OLUSUMU : Birikme, dolma, toprak kaymasi veya kamuya ait sularin yataginda ya da seviyesinde degisme gibi sebeplerle sahipsiz yerlerde yine olusan yararlanmaya elverisli arazidir. Bu araziler devlete ait sayilir.

YENILEME : Teknik sebeplerle yetersiz kalan, uygulama niteligini kaybeden yada eksikligi görülen tapulama veya kadastro paftalarinin yenilenmesi ile buna uygun olarak tapu sicilinde düzeltmeler yapilmasi islemidir.

YERLESIM YERI : Bir kimsenin devamlı kalma niyetiyle oturdugu yerdir. Ikametgah. (MK.19).

YETKI BELGESI : Tapu Kanununun 2. Maddesi uyarinca tapu islemleri sirasinda tüzel kisilerden istenen ve tüzel kisinin gayrimenkul tasarruflarina izinli oldugunu ve temsilcisinin kimler oldugunu belirtir belgedir. Dernekler ve sendikalar bu belgeyi kaymakam veya validen, sirketler tecim sicil müdürlügünden vakiflar ise Vakiflar Genel Müdürlügünden alirlar. Bu belge kural olarak bir yil geçerlidir.

YEVMIYE : Tapu siciliyle ilgili olarak tapu sicil müdürlügünde yapilan her islem ile red edilen istemlerin tarih ve sira numarasina göre kaydedildigi deftere yevmiye defteri; bu defterden alinarak tapu kütügünde yapilan tescil veya terkinin yaninda belirtilen tarih ve numaraya da, yevmiye zamanı ve numarasi denir.

YOLA TERK : imar planlarinin uygulanisi sirasinda tasinmaz mal maliklerince bedelli veya bedelsiz olarak bayındır planina uygun halde tasinmazin tamaminin yada bir kisminin kamu yararina (yola, yesil alana, parka) terk edilmesi islemidir.

YOLDAN IHDAS : Yolun kapanmasi nedeniyle olusan tasinmaz malin, düzenlenecek haritaya nazaran yoldan ayrilarak, bir parsel numarasi altinda ilgisine gore belediye, köy, Karayollari Genel Müdürlügü yada gömü adina tescili islemidir.

YÖNETIM PLANI : Kat mülkiyeti kurulmus apartman ve sitelerde bina yada sitenin nasil yönetilecegini, kat maliklerinin hak, borç ve sorumluluklarini düzenleyen ve tüm kat maliklerince imzali olan bir belgedir. Kat maliklerinin tümünün beste dördünün karari ile degistirilebilir.

ZABIT DEFTERI : Kadastrosu yapilmamis tasinmaz mallarin kaydedildigi ve üzerinde kurulacak haklarin takip edildigi defterdir. Kadastro gören yerlerde bu defterin yerini tapu kütükleri almaktadir. Zabit defterlerinde tasinmazlarin hudutlari “Dogusu:....., batisi:....., kuzeyi:.......,güneyi:.....” seklinde gösterilir. Her tasinmaz mal için ayri bir sayfa ayrilmayip, her islem bir siraya kaydedilir ve her islemin evraki ay ve gün belirtilerek bir zarf içinde saklanir.

ZAMANASIMI (MÜRURU zaman) : Bir hakkin kazanilmasi yada kaybedilmesi için geçmesi ihtiyaç duyulan hukukça öngörülmüs süre anlamina gelir. Gayrimenkul hukukunda; adi zamanasimi ve fevkalade zamanasimi olmak üzere iki türü vardir.

ZAYÎ : Bir belgenin kaybolmasi veya yok olmasidir. Tapu senedi yada ipotek belgesinin kayip edilmesi halinde, zayinden yenisi çikartilabilir.

ZILYETLIK : Bir esya (mal) üzerinde zilyetlik iradesine dayanarak fiili egemenlik kurma eylemine zilyetlik denir (MK.973). Esyayi, kullanmak, elinde bulundurmak zilyetligin örnekleridir. Zilyetligin; a) Zilyet olma iradesi, b) Fiili egemenlik seklinde iki unsuru vardir. Zilyetlik ikiye ayrilir. A) Asli zilyetlik: Bir seye malik sifatiyla ve malik olma iradesiyle zilyet olan kisinin zilyetligine asli zilyetlik denir. B) fer’i zilyetlik: Sinirli bir ayni yada sahsi hakka dayanarak zilyet olan kisinin zilyetligine fer’i zilyetlik denir.

ZIRAI IPOTEK : Tarim kredi kooperatifleri ile T.C. Ziraat Bankasindan çiftçilerin talep ettigi kredilere karsilik teminat olarak tasinmaz malin gösterilmesi halinde tesis edilen ipotek islemidir.

Mecburi zelzele SIGORTASI : konut, ev, bagimsiz bölüm nitelikli yerlerin, depreme karsi, yetkili sigorta sirketleri tarafindan sigortalanmasidir. Tapu sicil müdürlükleri yapacagi tapu isleminde bu sigortanin yapilmis oldugunu aramak ve poliçe numarasini düzenleyecegi resmi senedin uygun bir yerine yazmak zorundadir.
 

Son gönderiler

Üst