Kentsel Dönüşümün Kent ve Ülke Ekonomisine Etkileri

Konu, 'Kentsel Dönüşüm' kısmında mainagioa tarafından paylaşıldı.

  1. mainagioa

    mainagioa Üye

    "Bu yazı gayrimenkulturkiye.com'dan alınmıştır"
    http://gayrimenkulturkiye.com/2016/03/04/kentsel-donusumun-kent-ve-ulke-ekonomisine-etkileri/

    Kent/ülke ekonomisinin, gecekonduların/çöküntü alanlarının dönüştürülmesi yoluyla ancak kısa bir dönem nefes alabileceğini ve bu sürecin sınırlı ekonomik faydalarının olduğunu akılda tutmakta yarar var.

    Dr. Yener Coşkun

    4 Mart 2016

    423

    Konut piyasasının genel sorunu olan veri eksiği nedeniyle kentsel dönüşümün konut arzı ve fiyatlarında neden olduğu etkiler tam olarak bilinemiyor. Bununla birlikte, son yıllarda ülkemiz konut piyasasını yönlendiren gelişmelerin başında, kentsel dönüşüm uygulamaları geliyor. Kentsel dönüşümün en ikna edici rasyoneli; riskli yapıların tasfiye edilerek depreme karşı korunaklı yerleşim alanları yaratılması. Bu yaklaşım, 1999 Marmara Depremi’nin neden olduğu ağır tablo sonrasında, beklenen ve olması gereken bir politikayı temsil ediyor. Ancak, konut iktisatçısı gözlüğü ile kentsel dönüşümün kent ve ülke ekonomisinde neden olduğu etkilere farklı açılardan bakmak da mümkün.

    Örneğin kentsel dönüşüm ile artan kiralık / satılık konut arzına rağmen fiyatların düşmemesi şaşırtıcı. Satılmayan konut stoku da düşünüldüğünde, bu durum daha da ilginç bir hal alıyor. Özellikle İstanbul’daki kira değeri ve satış fiyatlarındaki artışlar dikkat çekici. Bununla birlikte kentsel dönüşümün konut piyasasına çeşitli olumlu katkıları var. Bunların ilki, kentsel dönüşümün kentsel alandaki arsa kıtlığı sorununun aşılmasına ve konut arzının artırılmasına katkı sağlaması. Bu nedenle, son yıllarda konut arzı ve satışlarındaki büyümenin belli bir bölümünün kentsel dönüşüm ile ilişkili olduğunu düşünmek mümkün. İkinci olarak, konut satışlarının yaklaşık üçte birinin ipotekli konut finansmanı ile finanse edildiği dikkate alındığında; kentsel dönüşümün belli bir ölçüde konut kredisi hacmini de artırdığını düşünebiliriz. Üretici finansmanı açısından da kullanılan inşaat kredisi hacmindeki artışın yine bir bölümü kentsel dönüşümün etkisine bağlanabilir. Dolayısıyla, kredi hacmi ile ekonomik büyüme arasındaki (genelde) doğrusal ilişki nedeniyle, kentsel dönüşümün kent / ülke ekonomisine özellikle büyüme / istihdam açısından olumlu katkılarının olduğu söylenebilir. Üçüncü olarak, kentsel dönüşümün kiralık konut arzını artırması da özellikle büyük kentlerdeki kiracılık piyasası için olumlu bir gelişme olarak görülebilir. Dördüncü olarak ise kentsel dönüşümün faiz desteği ve kira yardımı çerçevesinde yapılması, konut piyasasında sıklıkla karşılaşmadığımız bir teşvik ekonomisi yarattı. Konut sahipliğinin pozitif sosyo-ekonomik dışsallıklarına karşın yeterince kamusal destekten yararlanamadığı ülkemizde; kentsel dönüşümün belli bir teşvik sistemi ile desteklenmesi önemli.

    Öte yandan, kentsel dönüşümün dikkat çekici olabilecek ilk olumsuz yönü, tam olarak ölçülememekle birlikte, inşaat / kredi hacmini artırmış olabilmesi. İnşaat ekonomisine dayalı borç yükünün artışının çeşitli risk birikimlerine neden olabilmesi nedeniyle bu durumun dikkatle takip edilmesi gerekli. İkinci olarak, kentsel dönüşümün kısmen hane halkı ve özellikle de geliştirici, üretici, yatırımcı düzeyinde spekülasyonu artırmış olması mümkün. Bu bağlamda, kentsel alandaki arsa kıtlığının kentsel dönüşüme bağlı konut arzı yoluyla spekülasyona ve daha yüksek konut fiyatlarına neden olması birçok açıdan kabul edilebilir bir durum değil. Son olarak ise diğer ülkelerde de görüldüğü gibi bazı kentsel dönüşüm uygulamalarının düşük gelir grubunun kent merkezinden tasfiyesine neden olması da eleştiriye açık.

    Sonuç olarak, teknik (ve kısmen de ekonomik) gereklilikler nedeniyle ortaya çıkan kentsel dönüşüm uygulamaları kent / ülke ekonomisi için önemli bir kaynağı harekete geçirdi. Daha sağlıklı kentsel alanların da yaratılmasına neden olan bu süreçte, kısmi etkileri olan kamusal teşviklerin de olumlu etkileri oldu. Bununla birlikte, kent/ülke ekonomisinin gecekondu/çöküntü alanı dönüştürülmesi yoluyla ancak kısa bir dönem nefes alabileceğini ve bu sürecin sınırlı ekonomik faydalarının olduğunu da akılda tutmakta yarar var.
     
Yüklüyor...

Sayfayı Paylaş